THE HUNGARIAN-POLISH CHRONICLE – A SOURCE FOR THE HISTORY OF GALICIA IN THE FIRST HALF OF THE THIRTEENTH CENTURY
DOI:
https://doi.org/10.15330/gal.39.52-59Keywords:
Hungarian-Polish chronicle, Halych land in the first years of the 13th century, Hungarian-Ruthenian relations, Polish-Hungarian-Ruthenian border, Central European court tradition regarding the Halych land.Abstract
Prof. Myroslav Voloshchuk drew attention to the Hungarian-Polish Chronicle as a source for the history of Ruthenian-Hungarian relationship in his excellent monograph on Ruthenian-Hungarian relationship in the Middle Ages. However, there is no more detailed analysis of this Chronicle in Ukraine. It is the aim of the paper. I presented the text of the source, its dating (based on the story of the marriage of the daughter of Mstyslav of Halych with the Hungarian prince) and analyzed two stories: 1) about the marriage, and 2) about the Polish-Hungarian border end-point in Castrum Salis on the border of both countries with Ruthenia. It seems that both information has different sources. The story of the border probably could have its roots in the lost Polish tradition, maybe from the time of Bolesław the Generous (second half of the 11th century), while the story of the marriage of a Hungarian ruler with a daughter of Mstyslav of Halych reflected the political tendencies of the Arpadian court to incorporate Halych Ruthenia to the Arpad’s domain.
References
Birkenmajerówna, A. (1968–1969). Kownacki Tymoteusz Hipolit (1761–1854). Polski słownik biograficzny. Wrocław ; Warszawa ; Kraków : Zakład Narodowy im. Ossolińskich. PAN. T. 14. S. 584–587 (in Polish).
Dąbrowski, D., Jusupović, A. (eds.) (2017). Kronika halicko-wołyńska (Kronika Romanowiczów). Monumenta Poloniae historica. Kraków ; Warszawa : PAU ; Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla. Nova series. T. 16. 710 s. (in Ruthenian/Old-Ukrainian).
Dąbrowski, D., Jusupović, A. (eds.) (2017). Kronika halicko-wołyńska. Kronika Romanowiczów. Kraków ; Warszawa : AVALON ; Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla. 327 s. (in Polish).
Dąbrowski. D. (2008). Genealogia Mścisławowiczów. Pierwsze pokolenia (do początku XIV wieku), Kraków : AVALON. 830 s. [in Polish].
Gałuszka, T. OP (2021). Fragment «zaginionej kroniki dominikańskiej» w zbiorach Rosyjskiej Biblioteki Narodowej w Petersburgu. Studia Źródłoznawcze. Vol. LIX. S. 11–24 (in Polish).
Grunwald-Hajdasz, B., Grzesik, R., Kotłowska, A., Mądry, W., Quéret-Podesta, A. (2024a). Testimonia najdawniejszych dziejów Słowian, seria łacińska, t. 3: Średniowiecze, z. 1a: Narracyjne źródła węgierskie. Pisarze z wieku XI–XIV (kroniki, rocznik, hagiografia). Poznań ; Warszawa : Instytut Slawistyki PAN. 632 p. (in Latin and Polish).
Grunwald-Hajdasz, B., Grzesik, R., Kotłowska, A., Mądry, W., Quéret-Podesta, A. (2024b). Testimonia najdawniejszych dziejów Słowian, seria łacińska. T. 3 : Średniowiecze, z. 1b: Narracyjne źródła węgierskie. Pisarze z wieku XI–XIV (słownik). Poznań ; Warszawa : Instytut Slawistyki PAN. 466 s. (in Polish).
Grzesik, R. (1995). Książę węgierski żonaty z córką Mścisława halickiego. Przyczynek do czasu i miejsca powstania Kroniki węgiersko-polskiej. Kwartalnik Historyczny. Vol. CII. Part 3–4. P. 23–35 (in Polish).
Grzesik, R. (1998). Przebieg granicy polsko-węgierskiej we wczesnym średniowieczu w świetle Kroniki węgiersko-polskiej. Studia Historyczne. Vol. XLI. Part 2 (161). S. 147–166 (in Polish).
Grzesik, R. (1999). Kronika węgiersko-polska. Z dziejów polsko-węgierskich kontaktów kulturalnych w średniowieczu. Poznań : Wyd-wo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. 247 p. (in Polish).
Grzesik, R. (2018). Chronica Polonorum as One of the Basic Sources of the Hungarian-Polish Chronicle. K. M. Kincses (ed.). Hadi és más nevezetes történetek. Tanulmányok Veszprémy László tiszteletére. Budapest : HM Hadtörténeti Intézet és Múzeum. P. 157–162 (in English).
Grzesik, R. (2019). Granica polsko-węgierska w Kronice węgiersko-polskiej / ed. J. Sperka. Silesia – Polonia – Europa. Studia historyczne dedykowane Profesorowi Idziemu Panicowi. Katowice ; Bielsko Biała : Wyd-wo Cum Laude ; Polskie Towarzystwo Historyczne, Oddział w Cieszynie. S. 99–108 (in Polish).
Grzesik, R. (2021), Wołosi na Węgrzech. Balcanica Posnaniensia. Vol. XXVIII. Part 1. P. 93–131 (in Polish).
Grzesik, R. (2022). Kronika węgiersko-polska – fałszerstwo doskonałe? / ed. R. Čapaitė. Surasti tiesą. Pabalginiai istorijos mokslai falsifikatų tyrime. Mokslinių straipsnių rinkinys, Vilnius : Lietuvos istorijos institutas. S. 31–56 (in Polish).
Grzesik, R. (ed.) (2003). Żywot św. Stefana króla Węgier czyli Kronika węgiersko-polska. Warszawa : DiG. 127 p. (in Polish).
Holovko O. (2008). Halicki okres działalności księcia Mścisława Mścisławowicza Udałego. Klio. 2008. № 11. S. 3–28 (in Polish).
Holovko, О. (2017). Knyaz’ Mstyslav Mstyslavych «Udatnyj» i yoho doba. Kam’yanets’-Podilskyj : Aksioma. 272 s. (in Polish).
Homza, M. (2009). Uhorsko-poľská kronika. Nedocenený prameň k dejinám strednej Európy. Bratislava : Libri Historiae ; Post Scriptum, 224 p. (in Latin and Slovak).
Homza, M., Malinovská, N. (2019). Haličsko-volynská kronika. Neznáme rozprávanie o rodine kráľov a kniežat východo-strednej Európy v 13. storočí. Martin : Libri Historiae; Matica slovenská. 428 s. (in Slovak).
Hrushevs’kyj, M. (1993). Istoriya Ukrainy-Rusy v odynadcyaty tomakh, dvanadcyaty knyhakh. Kyiv : Nauk. Dumka. 588 s. (in Ukrainian).
Jusupović, A. (2013). Elity ziemi halickiej i wołyńskiej w czasach Romanowiczów (1205–1269) Studium prozopograficzne. Kraków : AVALON. 352 p. (in Polish).
Kamins’ka, M. (2022). Halyc’ki soli chy uhors’ki? Do problemy identyfikacii litopysnykh heohra-fichnykh nazv. Halych. Zbirnyk naukovykh prac’ / ed. by A. Stasyuk. Ivano-Frankivs’k : Lileya-NV. Vol. 7. S. 62–88 (in Ukrainian).
Karácsonyi, B. (ed.) (1969). Chronica Hungaro-Polonica, pars 1. (textus cum varietate lectionum), Szeged (Acta Historica Universitatis Szegedensis de Attila József nominatae. T. 26) (in Latin).
Korduba, M. (1925). Zakhidne pohranyche Halyc’koyi derzhavy mizh Karpatamy ta dolishnym Syanom. Zapysky Naukovoho Tovarystva imeny Shevchenka. Vol. 138–140. S. 159–245 (in Ukrainian).
Kotlyar, M. F. (1998). Halyc’ko-Volyns’ka Rus’. Kyiv : Vydavnychyj Dim Al’ternatyvy. 336 s. (in Ukrainian).
Kownacki, H. (ed.) (1823). Kronika Węgierska na początku wieku XII. Kronika Czeska na początku wieku XI. W łacińskim języku pisane z tłomaczeniem [!] na polski język. Tudzież Ziemopismo Bedy wieku VIII. List popa Jana wieku XIII. Z rękopismow [!] rożnych [!] Bibliotek. Warszawa : Drukiem N. Glucksberga, księgarza i typografa Królewskiego Warszawskiego Uniwersytetu. IX, 165 s. (in Latin and Polish).
Labuda, G. (1983) Zaginiona kronika z pierwszej połowy XIII wieku w Rocznikach Królestwa Polskiego Jana Długosza. Próba rekonstrukcji. Poznań : Wyd-wo Naukowe UAM, 308 s. (in Polish).
Labuda, G. (2000). Święty Stanisław biskup krakowski, patron Polski. Śladami zabójstwa – męczeńst-wa – kanonizacji. Poznań : Instytut Historii UAM, 181 s. (in Polish).
Plezia, M. (1979). Dookoła sprawy św. Stanisława. Studium źródłoznawcze. Analecta Cracoviensia. Vol. 11. S. 251–413 (in Polish).
Plezia, M. (1999). Dookoła sprawy św. Stanisława. Studium źródłoznawcze. Bydgoszcz : Homini, 203 s. (in Polish).
Rosner, I. (1886). Kronika węgiersko-polska. Studium krytyczne z historiografii średniowiecznej. Kraków : Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego pod zarządem Anatola Mariana Kosterkiewicza. 77 s. (in Polish).
Uličný, F. (1990). Dejiny osídlenia Šariša. Košice : Východoslovenské Vydavateľstvo. 503 s. (in Slovak).
Voloshchuk, M. (2014). «Rus’» v Uhors’komu korolivstvi (ХІ – druha polovyna XIV st.): suspil’no-politychna rol’, maynovi stosunky, migracii / ed. L. Voytovych. Ivano-Frankivsk : Lileya-NV, 496 p. (in Ukrainian).
Włodarski, B. (1966). Polska i Ruś 1194–1340. Warszawa : PWN, 325 s. (in Polish).
Zdanek, M. (2007). «Zaginiona kronika dominikańska» z XIII wieku. Próba nowego spójrzenia / eds. T. Jurek & I Skierska. Fontes et historia. Prace dedykowane Antoniemu Gąsiorowskiemu. Poznań : Instytut Historii PAN. S. 245–282 (in Polish).
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Ryszard Grzesik
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
